width="150"

wojciechabramowicz.pl


 

PARTNERZY:


 

 

"agresja [łac. aggressio 'napaść', 'natarcie'], psychologiczne działanie (fizyczne, słowne, symboliczne) zmierzające do spowodowania szkody, wyrządzenia krzywdy fizycznej lub psychicznej, skierowane na inną osobę, przedmiot lub siebie samego (autoagresja); także zamiar takiego działania lub względnie trwała tendencja do takich działań. "

Encyklopedia PWN

Przemoc.

Czym różni się przemoc od aktów agresji?

Słownik języka polskiego definiuje przemoc jako przewagę wykorzystywaną w celu narzucenia komuś swojej woli, wymuszenia czegoś na kimś, również jako narzuconą komuś bezprawnie władzę. I ta definicja jest kluczowa dla rozróżnienia pojęć przemocy i agresji. O przemocy mówimy wtedy gdy pomiędzy stronami nie ma równowagi sił, jedna ze stron jest wyraźnie słabsza, lub nie ma możliwości się obronić.
Dla przykładu: Mariusz Pudzianowski walczący w ringu mma z McCorkle'm zachowuje się agresywnie (dodatkowo w sposób akceptowany społecznie) ale nie jest to działanie przemocowe. Natomiast ten sam Pudzianowski, bijący na ulicy człowieka stosuje przemoc, co zostało potwierdzone przez sąd w 2000 r. wyrokiem skazującym.

Rodzaje przemocy

Literatura definiuje cztery głóne obszary przemocy: fizyczną, emocjonalną, ekonomiczną i seksualną. Jednakże chicałbym zwrócić Państwa uwagę na jeszcze dwie, mniej oczywiste, choć dużo bardziej rozpowszechnione jej formy: przemoc ze względu na płeć oraz przemoc symboliczną.

Przemoc fizyczna.
Jej przejawami, oprócz popychania, odpychania, kopania, uderzania, duszenia, gryzienia, szarpania, rzucania przedmiotami, trzaskania drzwiami, są też mniej oczywiste działania, takie jak pirackie prowadzenie samochodu, izolacja, czyli nie pozwalanie na opuszczenie pomieszczenia, zamykanie w domu lub niewypuszczanie z niego. Pozostawianie osoby bliskiej w niebezpiecznym miejscu stoi już na pograniczu przemocy fizycznej i kolejnego obszaru, tj.przemocy emocjonalnej.

Przemoc emocjonalna,
to poniżanie, wyzywanie, okazywanie pogardy, sugerowanie choroby umysłowej, wmawianie poczucia winy, to tylko niektóre z puli zachowań charakterystycznych dla tej formy przemocy.

Przemoc ekonomiczna,
częsta w relacjach zależności, to odmawianie lub ograniczanie dostępu do wspólnych środków finansowych, odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie bądź ograniczanie podjęcia pracy zarobkowej ale także, np. niszczenie cudzej własności.

Przemoc seksualna

przejawia się zawstydzającymi, seksistowskimi komentarzami, opowiadaniem dowcipów z seksualnym podtekstem, ignorowaniem potrzeb seksualnych, traktowaniem kogoś jako obiektu seksualnego, odmawianiem seksu jako karą, traktowaniem seksu jako obowiązku, zmuszaniem do oglądania pornografii, współżyciem seksualnym po akcie przemocy, zmuszaniem do prostytucji, zmuszaniem do współżycia tuż po przejściu ciąży, gwałtem, zazdrością, wmawianiem partnerce, że sypia z innymi mężczyznami, wymuszaniem niechcianego i niekomfortowego dotykania, używaniem wyzwisk o seksualnej konotacji, zdradzaniem partnerki, wymuszaniem niechcianych przez partnerkę aktów seksualnych, itp. I stąd już tylko krok do zjawiska jakim jest przemoc ze wzglęu na płeć.

Przemoc ze względu na płeć
.
Jason Katz rozpoczyna swoją książkę następującym akapitem: "Amerykanie lubią się szczycić tym, że Ameryka jest "wolnym krajem". Tak się jednak składa, że połowa populacji tego kraju nie czuje się na tyle wolna, aby wyjść na nocny spacer. Inaczej, niż w przypadku afgańskich kobiet za rządów talibów, kobietom w USA nikt wychodzenia nie zabrania. Mężczyźni u władzy nie wydają edyktów pozbawiających kobiet podstawowych praw. Wystarcza powszechna obawa przed przemocą ze strony mężczyzn." W dalszej części Katz wskazuje na kulturę i normy społeczne, jako winnego takiego stanu rzeczy. W jego opinii nawet system zapobiegania przemocy jest tak skonstruowany, że nazywa problem przemocy, problemem kobiet. Według niego w takich strategiach nie chodzi o zapobieganie przemocy ze względu na płeć ale o "ograniczanie ryzyka". Programy antyprzemocowe skierowane są do kobiet i uczą, jak unikać sytuacji niebezpiecznych i nie stać się ofiarą. Nieliczne programy skierowane do mężczyzn traktują ich jako sprawców-czynnych, biernych lub potencjalnych. Jesteśmy uczeni binarnego postrzegania świata: kobieta to ofiara, mężczyzna to sprawca. Do takiego spojrzenia na problem przemocy ze względu na płeć nawiązuje jedna z teorii francuskiego socjologa Pierre'a Bourdieu . Dotyczy szczególnej formy przemocy, nazwanej przemocą symboliczną.

Przemoc symboliczna
.
Jest to "miękka" forma działania, która przez osoby doznające przemocy nie jest postrzegana w kategoriach przemocowych. Polega na zbudowaniu systemu odbioru rzeczywistości jako naturalnej i oczywistej lub nawet korzystnej czy pożądanej dla nich samych. Ten rodzaj przemocy to zawoalowana manipulacja, przekazująca w podtekście treści, będące w danej kulturze jedynie słusznym aksjomatem. Modelowanie postaw zaczyna się już od najmłodszych lat życia, poczynając od rodziny, poprzez edukację, na grupie rówieśniczej kończąc. Grupy społeczne narzucając arbitralnie kulturę, normy społeczne, zakres wiedzy i sposób jej interpretowania, używają przemocy symbolicznej oddziałując poprzez używanie insygniów, atrybutów i symboliki władzy, tworzenie elitarnych językowych systemów komunikowania, tworzenia różnego rodzaju form dystansu społecznego. Przemoc symboliczna jest najskuteczniejszą formą sprawowania władzy nad grupami podporządkowanymi, gdyż z reguły nie dostrzegają one nawet, że jest to forma przemocy. Są przekonane, że jest to naturalny porządek rzeczy, że dominujące grupy społeczne są po prostu lepsze, przyjmując to bezrefleksyjnie.